
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) έχει ορισμένους καλούς λόγους να διατηρήσει μία αμετακίνητη θέση στη σημερινή συνεδρίασή της. Και το πιθανότερο είναι ότι και τα περισσότερα μέλη του διοικητικού της συμβουλίου αυτό θα κάνουν, εάν αφεθούν να χρησιμοποιήσουν τα δικά τους εργαλεία...
Ωστόσο, ζούμε σε έναν ατελή κόσμο, ο οποίος είναι ολοένα και λιγότερο εξυπηρετικός. Ετσι, ίσως και να αναγκαστούν να προωθήσουν επιπρόσθετα μέτρα αναθέρμανσης της ευρωπαϊκής οικονομίας, ακόμα κι αν κάτι τέτοιο είναι απίθανο να βελτιώσει με τρόπο χειροπιαστό τις προοπτικές της για ανάπτυξη και απασχόληση. Εάν η ΕΚΤ χρειαζόταν υπόμνημα για την κακή κατάσταση της Ευρώπης, το έλαβε προχθές από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Μία φορά ακόμη οι αξιωματούχοι αναθεώρησαν προς τα κάτω τις προβλέψεις τους για το 2014 και το 2015. Αυτή η εκ νέου απώλεια αισιοδοξίας οφείλεται κατά κύριο λόγο στις προσκλήσεις, που αντιμετωπίζουν οι τρεις μεγάλες οικονομίες - Γαλλία, Γερμανία και Ιταλία - σε αντιπαράθεση με τις μικρότερες της ευρωπαϊκής περιφέρειας. Οι δυσπραγίες της Ευρώπης εκτραχύνονται από τον χαμηλό πληθωρισμό, ο οποίος απλά είναι τόσο χαμηλός, ώστε να μην μπορεί να ενισχύσει ούτε την οικονομία ούτε την απασχόληση. Δυστυχώς, τα εργαλεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας από μόνα τους δεν έχουν τις αναγκαίες ιδιότητες για να αντιμετωπίσουν όσα ανακόπτουν την ανάπτυξη: είτε είναι η χαμηλή ανταγωνιστικότητα, είτε η συλλογική μειωμένη ζήτηση είτε το ανά περίπτωση υψηλό δημόσιο χρέος. Επιπλέον, τίθεται και ένα θέμα ηθικού κινδύνου.
Η επιτυχία του 2012 της ΕΚΤ ήταν ότι κατόρθωσε να υπερπηδήσει την κρίση χρέους στην Ευρωζώνη, καθώς και να εκδηλώνει κατ’ επανάληψη την προθυμία της να εξασφαλίσει πίστωση χρόνου, έως ότου οι πολιτικοί ηγέτες της Ευρωζώνης συμφωνήσουν να κινητοποιηθούν με συντονισμένες κινήσεις. Ωστόσο, αυτό το πλαίσιο έχει πλέον εκπνεύσει και έχει αποκλιμακωθεί η ασφυκτική πίεση, την οποία αισθάνονταν οι αξιωματούχοι της Ευρωπαϊκής Τράπεζας, ώστε να λάβουν μέτρα και να δράσουν άμεσα. Το μάξιμουμ, το οποίο θα μπορούσε να κάνει η ΕΚΤ είναι πιθανώς να εξασφαλίσει περισσότερο χρόνο, αποδυναμώνοντας το νόμισμα και με κάποιον τρόπο βελτιώνοντας τη ροή πιστώσεων. Ισως σήμερα τελικώς να κινητοποιηθεί έτι περαιτέρω.
Με την επιβράδυνση, η οποία εμφανίζεται στην Ιαπωνία, καθώς και στις αναδυόμενες οικονομίες, αντισταθμίζεται η αποκατάσταση της αμερικανικής οικονομίας. Υπό τις συνθήκες αυτές οι εξωτερικές αγορές δεν λειτουργούν ιδιαιτέρως ως μία μηχανή οικονομικής επέκτασης και δημιουργίας απασχόλησης για την Ευρωπαϊκή Ενωση. Η όλη κατάσταση επιδεινώνεται από την ισχυρή επιδίωξη της Τραπέζης της Ιαπωνίας (BOJ) να συντείνει στην εξασθένηση του γιεν έναντι όλων των ισχυρών νομισμάτων σε διεθνή κλίμακα, συμπεριλαμβανομένου και του ευρώ.
Με τον τρόπο αυτό αυξάνονται οι πιέσεις, τις οποίες δέχονται εν γένει οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις -και ειδικότερα εκείνες της Γερμανίας- όταν βρίσκονται αντιμέτωπες με τον διεθνή ανταγωνισμό. Σε έναν λιγότερο τέλειο κόσμο, η ΕΚΤ θα απείχε από τη λήψη οποιουδήποτε πρόσθετου μέτρου, αναμένοντας οι κυβερνήσεις να αναλάβουν τις δικές τους ευθύνες. Ωστόσο, είναι σκληρό για τους κεντρικούς τραπεζίτες και τα στελέχη της ΕΚΤ να παραμένουν απαθείς και να βλέπουν τις σοβαρές οικονομικές προκλήσεις της Ευρώπης να επιδεινώνονται ακόμα περισσότερο. Οπότε, εάν επιδιώξουν στη σημερινή τους συνεδρίαση να λάβουν επιπλέον μέτρα, μάλλον θα αποδειχθούν μη επαρκή για να θεραπεύσουν την Ευρώπη από την ασθένεια, που την κατατρύχει.
Ωστόσο, δεν θα μπορούσε κανείς να ισχυρισθεί, πως, εάν όντως τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας αποφασίσουν να κινηθούν προς αυτήν την κατεύθυνση, θα προκαλέσουν έκπληξη στη διεθνή αγορά.
Mohamed A. El-Erian (Bloomberg)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου